Znajdź nas na Facebook Obejrzyj materiały na YouTube
 

Jak wybrać płyn hamulcowy?

Płyn hamulcowy jest niezbędny do zapewnienia bezpiecznej jazdy. Trzeba pamiętać o jego regularnej wymianie: co 2–3 lata lub każdorazowo po przejechaniu 40 tys. kilometrów. Jak wybrać dobry płyn hamulcowy i czym się kierować podczas zakupu?

Świadomość kierowców w zakresie wymiany płynu hamulcowego stale rośnie. Pomagają w tym chociażby takie akcje, jak Jedź bezpiecznie, organizowana przez firmę Organika S.A. W ramach tej akcji kierowcy mogą za darmo zbadać poziom i stan płynu hamulcowego, w razie konieczności wymienić go na nowy, a zarazem zyskać – bezcenną na drodze – wiedzę.

Mimo podobnych przedsięwzięć wyniki badań niestety nie dają powodów do radości. Według statystyk aż 70% samochodów poruszających się po drogach ma nadmiernie zużyty płyn hamulcowy, a 27% stwarza bezpośrednie niebezpieczeństwo drogowe i kwalifikuje się do natychmiastowej wymiany płynu! Jednocześnie aż 72% kierowców nie wie, jaką funkcję pełni płyn hamulcowy w układzie hamowania, a 23% nie wymienia go wcale, bo nie zdaje sobie sprawy, że trzeba to robić. Tymczasem aż 27% wypadków drogowych jest spowodowanych niesprawnością układu hamowania!

Jeśli więc trafiłeś na tę stronę i czytasz ten artykuł z własnej woli, jesteś w gronie nielicznych osób, które postanowiły zadbać o bezpieczeństwo na drodze. Gratulujemy i już teraz zabieramy cię w dalszą podróż, w trakcie której poznasz tajniki samochodowych płynów eksploatacyjnych.

Jaką funkcję pełni płyn hamulcowy?

Mówiąc najprościej, płyn hamulcowy pozwala… hamować. A mówiąc dokładniej, ta niezwykle ważna dla każdego pojazdu ciecz eksploatacyjna:
• sprawia, że auto hamuje szybciej;
• umożliwia skrócenie drogi hamowania do bezpiecznego dystansu, nawet w ekstremalnych sytuacjach;
• pozwala na bezproblemowe przenoszenie sił z pedału hamulca na klocki hamulcowe i maksymalne skraca czas reakcji pojazdu po naciśnięciu hamulca;
• poprawia siłę hamowania i zapobiega jej zanikom;
• chroni układ hamulcowy przed korozją (która powoduje m.in. wycieki z przewodów i uszczelnień), pęcznieniem elementów gumowych i powstaniem tzw. korka parowego;
• przedłuża żywotność układu hamulcowego i całego pojazdu, dzięki czemu poprawia ich stan techniczny.

Dobry płyn hamulcowy – parametry techniczne

Płyn hamulcowy zasadniczo składa się z:
• rozpuszczalnika (70–80%), którym są etery alkilowe glikoli alkilenowych, substancje silnie higroskopijne, czyli pochłaniające wodę (woda szkodzi układowi hamulcowemu);
• środka smarnego (20–30%) w postaci poliglikoli etylenowych lub propylenowych albo estrów boranowych eterów alkilowych glikoli alkilenowych;
• inhibitorów (kilka procent), czyli dodatków poprawiających właściwości płynu, zapewniających m.in. ochronę przed korozją i utlenianiem się płynu.
Na wysoką jakość płynu hamulcowego składają się właściwy dobór i odpowiednia mieszanka powyższych składników.

Najważniejsze parametry, na które trzeba zwrócić uwagę podczas wyboru płynu, to:
• optymalna lepkość kinematyczna – decyduje ona o oporach przepływu płynu w instalacji hydraulicznej pojazdu. Nie może być ani za duża (powoduje zwiększenie oporów przepływu), ani za mała (powoduje zmniejszenie oporów i rozszczelnienie układu);
• odporność temperaturowa płynu zawodnionego – im wyższa temperatura wrzenia, tym lepiej. Gwarantuje ona bowiem, że mimo podwyższonej temperatury pracy pojazdu i dużego obciążenia cieplnego układu hamulcowego (częste ostre hamowanie, zjazdy ze wzniesień, jazda po krętej drodze, hamowanie awaryjne w trakcie jazdy obciążonym pojazdem) podróż nadal będzie bezpieczna i auto zahamuje na czas. Problemy z zachowaniem samochodu na drodze, wynikające m.in. z zastosowania płynu złej jakości lub jego wyeksploatowania, można wyczuć samodzielnie – jeśli płyn odznacza się niską temperaturą wrzenia, to pedał hamulca nie wykazuje oporu, reaguje z dużym opóźnieniem albo, co gorsza, nie reaguje wcale. Gdy temperatura pracy układu hamulcowego jest wyższa od temperatury wrzenia płynu i wynosi np. 150–300°C, może dojść do zjawiska zwanego potocznie zapowietrzeniem układu hamulcowego i do utraty zdolności hamowania;
• higroskopijność – woda ma bardzo negatywny wpływ na układ hamulcowy i obniża temperaturę wrzenia, co prowadzi do powstania tzw. korka parowego. Płyn powinien rozpuszczać wodę znajdującą się już w układzie hamulcowym. Jest to szczególnie ważne zimą, kiedy ujemna temperatura otoczenia może zmienić płyn z dużą zawartością wody w lód. Skutkuje to utratą możliwości hamowania.

Warto wybierać płyny, które:
• charakteryzują się niską prężnością par i zachowują niski poziom odparowalności, dzięki czemu płyn zużywa się kilkukrotnie wolniej i zachowuje lepsze właściwości nawet przy intensywnym użytkowaniu;
• współpracują z systemami ABS, ESP i ASR oraz innymi elektronicznymi systemami wspomagania i kontroli trakcji;
• nie pienią się (nawet przy intensywnej eksploatacji) ani nie działają agresywnie na metalowe i gumowe elementy układu.

Klasa DOT, czyli dobór płynu hamulcowego do samochodu

Obecnie na rynku dostępnych jest kilka klas płynów hamulcowych: DOT 3, DOT 4, DOT 5 oraz R-3 (przeznaczony do tarczowych i bębnowych układów hamulcowych w starszych typach samochodów; warto wybierać płyn R-3 mieszalny z płynami DOT 3 i DOT 4). Klasy różnią się właściwościami płynów. Z zasady im wyższa cyfra przy oznaczeniu DOT, tym lepsze parametry. Należy jednak pamiętać, że płyn hamulcowy musi odpowiadać zaleceniom producenta samochodu. Informacje o sugerowanej klasie płynu powinny się znajdować w instrukcji obsługi pojazdu.

Wybieraj świadomie, jedź bezpiecznie

Wyeksploatowany, stary, ale także niewłaściwie dobrany, niskiej jakości płyn hamulcowy może znacznie wydłużyć drogę hamowania (zobacz test Auto Świat) lub nawet sprawić, że hamulce w ogóle nie zadziałają. A jeśli auto nie zahamuje, wda się w niebezpieczny, grożący katastrofą pląs po szosie.

Badania wykazują, że 50% kierowców nie posiada płynu hamulcowego na wymianę. Ponadto aż 6 na 10 zapytanych przyznaje, że kiedy kupuje płyn hamulcowy, kieruje się niską ceną. To błąd! Płyn hamulcowy dobrej klasy, który należy uzupełniać zaledwie co 2–3 lata lub każdorazowo po przejechaniu 40 tys. km, kosztuje średnio 12 zł za 0,5 l. Ta śmiesznie niska kwota może zagwarantować bezpieczeństwo na drodze – a to jest bezcenne. W wyborze płynu warto więc kierować się jego jakością i jak najlepszymi parametrami technicznymi.